Pogoda długoterminowa to przewidywanie zmiany stanu atmosfery w czasie i przestrzeni. Istnieją różne rodzaje pogody długoterminowej w zależności od czasu, obszaru i sposobu prognozy.
Podstawowe cechy pogody długoterminowej to:
Prognozy pogody długoterminowej można podzielić na:
Do podstawowych sposobów dostarczania danych dla prognoz pogody długoterminowej nalezą: obserwacje prędkości wiatru, ciśnienia, temperatury, opadów, wyładowań atmosferycznych,
chmur. Wykonuje się je w stacjach meteorologicznych (automatycznie lub ręcznie). Istotnym elementem pomiarów dla pogody długoterminowej są sondaże aerologiczne górnych warstw
atmosfery za pomocą specjalnych balonów. Taki balon wyposażony w sondę dostarcza istotnych informacji nt. ciśnienia, temperatury czy prędkości i kierunku wiatru.
Na obszarach oceanów dane do prognozy pogody długoterminowej pozyskuje się z boi, statków i satelitów.
W ostatnich latach pomiary satelitarne stały się istotnym źródłem danych dla pogody długoterminowej. Obserwuje się m.in. promieniowanie elektromagnetyczne, co daje informacje
dotyczące temperatury oceanu, jej zmiany, a także kierunku i prędkości wiatru. W ocenie pogody długoterminowej stosuje się również metody teledetekcji (tzw. radary i lidary).
Prawie każdy codziennie sprawdza prognozę pogody długoterminowej. Na tej podstawie planujemy czas wolny czy też sprawdzamy jak się ubrać. Prognoza pogody długoterminowej staje się integralną częścią gospodarki, ponieważ ma duże znaczenie dla np. lotnictwa i rolnictwa. Na całym świecie jest mnóstwo ośrodków meteorologicznych, które pracują nad rozwojem tej nauki. Pogoda długoterminowa jaką widzimy codziennie w telewizji jest zazwyczaj wynikiem pracy synoptyków meteorologów, którzy uzyskują ją na podstawie wyników długoterminowych modeli i aktualnej sytuacji synoptycznej czy też wskazań stacji pomiarowych.
Sprawdzalność to jedna z najważniejszych cech prognozy. Niestety na pogodę długoterminową nie można wpływać bo zależy ona od bardzo dużej ilości zjawisk przyrody.
Powoduje to, że nie można uzyskać 100% trafnej pogody długoterminowej. Aby ta trafność była wyższa wykorzystuje się najnowsze technologie i coraz bardziej rozbudowaną
sieć pomiarowo-obserwacyjną. Długoterminowo pogoda jest bardzo skomplikowana i zależy od znakomitej ilości czynników (np. aktualnego stanu, obserwacji, pomiarów)
Proces przewidywania pogody długoterminowej jest zatem skomplikowany i należy liczyć się z tym, że nie jest całkowicie trafny, a jest tylko pewnym przybliżeniem.
Autorem pomysłu numerycznej prognozy pogoda długoterminowej jest pochodzący z Anglii naukowiec Lewis Richardson. Pomysł ten powstał w 1922 roku i aż przez 23 lata wszystkie obliczenia wykonywano ręcznie ze względu na niewystarczające możliwości obliczeniowe ówczesnych komputerów i maszyn obliczeniowych. Opracowywanie pogody długoterminowej na tej podstawie bazuje na podstawowych zasadych fizyki dotyczących przepływu mas powietrza na ziemii. Bierze się pod uwagę m.in. takie zjawiska jak: